ایده‌ای تازه برای اکتشاف منابع در ماه، سیارک‌ها و قمرهای مریخ بدون فرود و نمونه‌برداری

همشهری آنلاین-یکتا فراهانی: در این طرح، یک فضاپیمای حدوداً ۳۰۰ کیلوگرمی قرار است از طیف‌سنجی رامان برای شناسایی مواد سطحی استفاده کند. طیف‌سنجی رامان با بررسی اثر متقابل نور و ماده، نوعی «اثر انگشت مولکولی» از ماده ایجاد می‌کند که می‌تواند برای شناسایی ترکیب آن به کار رود.

یک آزمایشگاه پرنده برای خواندن سطح اجرام

این طرح در قالب مطالعات مرحله اول برنامه NIAC ناسا بررسی می‌شود؛ برنامه‌ای که از ایده‌های بلندپروازانه و فناوری‌هایی حمایت می‌کند که ممکن است در آینده مسیر اکتشافات فضایی را تغییر دهند.

تا امروز استفاده از طیف‌سنجی رامان در اکتشافات سیاره‌ای عمدتاً در فاصله‌های بسیار نزدیک و با ابزارهای روی سطح‌نشین‌ها یا مریخ‌نوردها انجام شده است. ایده جدید این است که همین روش از فاصله ۳۰ تا ۵۰ کیلومتری نیز قابل‌استفاده شود.

اگر این فناوری عملی شود، دیگر لازم نیست برای فهمیدن اینکه سطح یک جرم آسمانی از چه موادی تشکیل شده، حتماً روی آن فرود آمد.

بیشتر بخوانید :

• تلسکوپی با میدان دید بسیار گسترده راهی مدار نهایی شد
• پرواز موشک ژاپنی فقط در ۴۰ ثانیه | کاهش هزینه سفرهای فضایی با موشک‌های چند بار مصرف

سه مقصد در یک مأموریت

طرح پیشنهادی Slingshot سه مرحله اصلی برای شناسایی اجرام مختلف در نظر گرفته است. در مرحله نخست، فضاپیما می‌تواند وارد مدار قطبی حدود ۵۰ کیلومتری ماه شود و به دنبال موادی مانند یخ و ایلمنیت بگردد.

در مرحله دوم، فضاپیما از فاصله حدود ۳۰ کیلومتری از یک سیارک نزدیک زمین عبور می‌کند تا بتواند موادی مانند سیلیکات‌ها، فلزات و ترکیبات آلی را شناسایی کند

در مرحله سوم نیز قرار است مدار یا گذری در فاصله حدود ۳۰ تا ۵۰ کیلومتری از فوبوس یا دیموس، قمرهای مریخ، انجام شود تا مواد معدنی دارای ترکیبات فرّار شناسایی شوند؛ اطلاعاتی که می‌تواند برای برنامه‌ریزی مأموریت‌های آینده به مریخ کاربرد داشته باشد.

اهمیت شناسایی مواد معدنی

به گزارش ناسا شناخت ترکیب سطح ماه، سیارک‌ها و قمرهای مریخ فقط یک مسئله علمی نیست. در برنامه‌های آینده اکتشاف فضایی، منابع محلی می‌توانند اهمیت زیادی پیدا کنند.

برای مثال، اگر بتوان محل وجود یخ آب در ماه را با دقت بیشتری مشخص کرد، این اطلاعات می‌تواند در برنامه‌ریزی پایگاه‌های آینده ماه اهمیت داشته باشد. آب علاوه بر مصرف مستقیم، می‌تواند در مأموریت‌های فضایی به‌عنوان یکی از منابع مهم مورد استفاده قرار گیرد.

به همین دلیل ناسا در کنار مطالعه علمی اجرام آسمانی، به فناوری‌هایی علاقه‌مند است که بتوانند پیش از فرود، اطلاعات دقیق‌تری درباره منابع موجود در مقصد فراهم کنند. خود ناسا هدف بلندمدت این طرح را در ارتباط با حضور پایدار در ماه، ارزیابی منابع سیارک‌ها و برنامه‌ریزی مأموریت‌های آینده مریخ توصیف کرده است.

اکتشاف فضایی از راه دور

در صورت موفقیت، Slingshot می‌تواند یک تغییر مهم در شیوه شناسایی منابع فضایی ایجاد کند: به‌جای اینکه ابتدا فرود بیاییم و بعد بفهمیم دقیقاً با چه ماده‌ای روبه‌رو هستیم، می‌توانیم از فاصله‌ای امن و در حال عبور، ترکیب سطح جرم آسمانی را بخوانیم.

البته رسیدن به چنین مرحله‌ای هنوز فاصله دارد. اما اگر فناوری طیف‌سنجی رامان از فاصله ده‌ها کیلومتری جواب بدهد، می‌تواند راه تازه‌ای برای بررسی ماه، سیارک‌ها و قمرهای مریخ باز کند؛ راهی که شاید در آینده، نقشه‌برداری از منابع جهان‌های دیگر را به بخشی عادی از برنامه‌ریزی مأموریت‌های فضایی تبدیل کند.