«عبادیانی» مردی که روی صحنه تئاتر، روایت دیگری از باورهایش ساخت

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: هفته گذشته تصادف یک دستگاه خودروی تیبا متعلق به حوزه هنری شهرستان شاهرود، سه نفر از اهالی فرهنگ و هنر این شهرستان را به کام مرگ کشاند؛ مصطفی واحدی، طلبه جهادگر و رئیس حوزه هنری شاهرود، محمد عبادیانی، مدیر دفتر هنرهای نمایشی حوزه هنری شاهرود و از فعالان باسابقه تئاتر استان سمنان و مریم‌السادات میرحسینی، مدیر دفتر آفرینش‌های هنری حوزه هنری شاهرود و نویسنده، جان باختند.

در میان این سه چهره، محمد عبادیانی برای بسیاری از مردم و اهالی فرهنگ و هنر شاهرود، چهره‌ای شناخته‌شده بود؛ هنرمندی که فعالیتش تنها به تئاتر محدود نمی‌شد و در عرصه مداحی، مدیحه‌سرایی و فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی نیز حضور داشت.

عبادیانی متولد سال ۱۳۵۷ بود و نزدیک به سه دهه از عمر خود را در عرصه تئاتر سپری کرد. او از نوجوانی و در خانواده‌ای مذهبی با مسجد، هیئت، کتاب و فعالیت‌های فرهنگی و هنر انقلابی آشنا شد و بعدها این پیوند میان هنر و مذهب در بخش مهمی از فعالیت‌های او ادامه پیدا کرد.

محمدتقی یزدی، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان شاهرود، در گفتگو با خبرنگار مهر، عبادیانی را کارگردانی معتقد و هنرمندی متدین توصیف کرد و گفت: از محمد عبادیانی همه هنرمندان خاطرات خوبی دارند.

وی با بیان اینکه جامعه هنری شهرستان شاهرود در پی درگذشت محمد عبادیانی، مریم‌السادات میرحسینی و مصطفی واحدی به معنای واقعی سوگوار شده است، افزود: عبادیانی در میان هنرمندان شاهرودی جایگاه خوبی داشت.

هنر؛ زبان گفت‌وگوی عبادیانی با جامعه

محمدحسین عابدی، نمایشنامه‌نویس، خبرنگار و فعال رسانه‌ای شهرستان شاهرود که با عبادیانی مراوده داشته است، درباره ویژگی‌های این هنرمند به خبرنگار مهر گفت: درباره مرحوم عبادیانی می‌توان دو ویژگی را به خوبی نام برد؛ نخست اینکه بسیار اهل کتاب بود و در همین زمینه مراودات کتابی با یکدیگر داشتیم و دوم اینکه به شکل عجیبی با هر تفکری می‌ساخت.

وی افزود: محمد عبادیانی با وجود اینکه فردی متشرع و دارای عقاید مشخصی بود، در کار تئاتر با تفکر بازیگرانش کاری نداشت و با افراد و قشرهای مختلف دوستی و رفاقت داشت.

عابدی ادامه داد: بسیاری از دوستان عبادیانی یا کسانی که با او کار تئاتر می‌کردند، شاید از نظر فکری ۱۸۰ درجه با او اختلاف داشتند، اما زیر یک سقف و روی یک صحنه تئاتر در کنار یکدیگر فعالیت می‌کردند.

این فعال رسانه‌ای با اشاره به تلاش عبادیانی برای ایجاد ارتباط میان جامعه هنری و مذهبی شاهرود اظهار کرد: بسیاری از هنرمندان و تئاتری‌ها را در ماه محرم به هیئت‌ها می‌برد و تلاش می‌کرد میان این دو فضا ارتباط برقرار کند.

وی افزود: عبادیانی راه و سبک خودش را داشت؛ به اصطلاح بسیار «رو» بود، چیزی جز آنچه بود نشان نمی‌داد و افکار و مسیرش برای دیگران مشخص بود. بسیاری نیز به همین سیره و صراحت او احترام می‌گذاشتند.

تئاتر به مثابه منبر

مصطفی تفضلی‌مقدم، کارگردان تئاتر و دوست صمیمی و ۲۰ ساله مرحوم عبادیانی، نیز در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: محمد از سال ۱۳۷۵ فعالیت تئاتری خود را آغاز کرد و نخستین کار مستقلش را در سال ۱۳۸۲ کارگردانی کرد و فعالیت‌هایش در این عرصه تا زمان درگذشت ادامه داشت.

وی یکی از ویژگی‌های قابل توجه عبادیانی را نگاه او به تئاتر دانست و افزود: او به تئاتر به چشم منبر برای تبیین نگاه می‌کرد و دوست داشت حرف‌هایش را روی صحنه بزند، نه با دعوا و حرف.

تفضلی‌مقدم بیان کرد: عبادیانی تلاش می‌کرد میان فضاهای مذهبی و هنری شهرستان شاهرود ارتباط برقرار کند و یکی از دغدغه‌هایش این بود که در هر دوره فعالیت تئاتری، نسل جدیدی را وارد این عرصه کند و به نوعی بازیگران جدیدی را به شهر معرفی کند.

وی با اشاره به مسئولیت عبادیانی در دفتر هنرهای نمایشی حوزه هنری شاهرود گفت: نکته تلخ این است که خواهر محمد نیز چند سال قبل در حادثه اتوبوس راهیان نور جان خود را از دست داد و او نیز بر اثر سانحه رانندگی از دنیا رفت.

این کارگردان تئاتر با اشاره به پیشینه فرهنگی و مذهبی خانواده عبادیانی افزود: پدر محمد از فعالان انقلابی و فرهنگی شهرستان شاهرود بود. محمد نیز فعالیت قرآنی و مداحی داشت و ذاکر اهل‌بیت(ع) بود.

وی ادامه داد: عبادیانی در برنامه‌ریزی بسیاری از رویدادها و مراسم مذهبی، فرهنگی و شهدایی شهر نیز نقش داشت و از پایه‌گذاران هیئت محبین اهل‌بیت(ع) شهرستان بود. او هم چهره‌ای مذهبی و هم چهره‌ای هنری در شاهرود محسوب می‌شد.

تفضلی‌مقدم با اشاره به آشنایی خود با عبادیانی از سال ۱۳۸۵ اظهار کرد: من در یکی از تئاترهای او بازی کردم و از آن زمان ارتباط و دوستی ما شکل گرفت.

وی افزود: محمد در کنار فعالیت هنری، تلاش می‌کرد نوعی معلمی اخلاق نیز داشته باشد. او سعی می‌کرد از نظر اعتقادی و رفتاری نیز بازیگرانش را ارتقا دهد و این کار را با رویکردی برادرانه و گاهی پدرانه دنبال می‌کرد.

هنرمندی که میان هنر و اعتقاد پل زد

فاطمه‌سادات بیطرف، همسر محمد عبادیانی، نیز در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: زمانی که مجرد بودم و فعالیت هنری داشتم، دوست داشتم با کسی ازدواج کنم که هم هنرمند و هم معتقد باشد و در این زمینه‌ها فردی قوی باشد که خوشبختانه محمد این ویژگی‌ها را داشت.

وی افزود: محمد مدیریت بسیار خوبی در حوزه فعالیت‌های هنری و مذهبی داشت.

بیطرف با بیان اینکه هر دو از خانواده‌های مذهبی بودند، اظهار کرد: زمانی فعالیت هنری می‌کردیم که خانواده‌های ما شاید مواضعی داشتند، اما به همه ثابت کردیم که می‌توان هم هنرمند بود و هم مذهبی.

وی با اشاره به نگاه عبادیانی به فعالیت هنری گفت: محمد اعتقاد داشت عرصه هنر می‌تواند جایگاه افراد دارای اعتقادات مذهبی نیز باشد و همین رویکرد را در فعالیت‌های هنری خود دنبال می‌کرد.

همسر عبادیانی افزود: او تلاش می‌کرد ابتدا روی اعتقادات بچه‌هایی که با آنها کار می‌کرد تأثیر بگذارد و ساعت‌ها با آنها صحبت می‌کرد.

وی ادامه داد: عبادیانی دیدگاه خود را در گفت‌وگویی غیرمستقیم بیان می‌کرد. چون پایه مذهبی قوی و مطالعات زیادی داشت، می‌توانست با جوانان گفت‌وگو کند و آنها را قانع کند. او نسبت به نسل جدیدی که وارد فضای هنری می‌شدند، احساس پدری و برادری داشت.

بدرقه‌ای به وسعت یک شهر

شاید بخشی از جایگاه اجتماعی محمد عبادیانی و ارتباط او با مردم و جامعه هنری شاهرود را بتوان در مراسم تشییع پیکر او مشاهده کرد؛ مراسمی که با حضور گسترده مردم و اهالی فرهنگ و هنر برگزار شد.

حضور گسترده مردم در این مراسم، به گفته نزدیکان خانواده، فراتر از انتظار خانواده‌های مرحومان عبادیانی و واحدی بود؛ حضوری که نشان داد سال‌ها فعالیت فرهنگی، هنری، مذهبی و اجتماعی این چهره‌ها در حافظه مردم شاهرود باقی مانده است.

عبادیانی برای بخشی از جامعه شاهرود، تنها یک کارگردان تئاتر نبود؛ هنرمندی بود که تلاش کرد میان صحنه تئاتر، هیئت، کتاب، فعالیت‌های فرهنگی و ارتباط با نسل جوان پیوند برقرار کند و مسیر هنری خود را بر اساس باورهایی که به آنها اعتقاد داشت ادامه دهد؛ مسیری که اکنون پس از نزدیک به سه دهه فعالیت هنری، با یک سانحه تلخ به پایان رسیده است.